Undanfarin ár hafa þeir sem haldið hafa um stjórnvölin hrósað sér af firnagóðri efnahagsstjórn. Ekki er langt síðan þingmenn Sjálfstæðisflokksins vöktu sérstaka athygli á því á Alþingi að við hefðum mælst vera númer 1. Ég sagði við þá umræðu að fólk skyldi minnast kínverska máltækisins, að þeir sem þökkuðu sér sólskinið yrðu að sætta sig við að þeim yrði kennt um rigninguna. Það var engin forsenda fyrir því sólskini sem okkur var ítrekað talin trú um að skini.

Rætur vandans eru ekki í útlöndum heldur hjá okkur. Vel má rökstyðja að hefði ekki komið til vandamál í útlöndum þá hefði sú niðursveifla sem hefur verið undanfarnar vikur ekki orðið. En það hefði þá bara verið spurning um frest. Engin innistæða var fyrir hágengisstefnunni og engin innistæða var fyrir ofurhæðum hlutabréfa á íslenskum markaði. Sjálfsagt hefur fáa órað fyrir því að fall íslensku krónunnar yrði jafn mikið og snöggt og verið hefur. En það er sú staðreynd sem við búum við í dag og þeir eru fáir sem spá því að krónan eigi eftir að hækka umtalsvert til lengri tíma frá því sem gengi hennar var skráð s.l. föstudag. Þetta skyndilega gengisfall mun valda verðsprengingu og verulegri kjararýrnun. Gengisfellingin verður nú vegna þess að fólk leitar í raunveruleg verðmæti. Íslenska krónan uppfyllir ekki þá kosti. Fólk leysir út innistæður í gjaldmiðlinum vegna óstöðugleika gengisins.

Vandamálið byrjaði með því að Seðlabankinn bjó til fjárhagslegt ójafnvægi við meðferð á gjaldmiðlinum. Þetta vandamál í stjórnun Seðlabankans byrjaði fyrir löngu raunar löngu áður en Davíð Oddsson varð Seðlabankastjóri. Venjulegar afleiðingar gengisfellingar auðveldar sölu á afurðum sem framleiddar eru í landinu til útflutnings vegna hlutfallslega lægri launakostnaðar en vextir hækka venjulega í kjölfarið og flest annað hækkar einnig sem veldur því til lengri tíma að það dregur úr samkeppnisfærni þjóðfélagsins. Erlendar skuldir í krónum talið margfaldast og við þurfum mun fleiri framleiðslueiningar til að standa undir afborgunum af erlendum skuldbindingum.

Meginvandinn sem við er að glíma í dag er komið til vegna slæmrar efnahagsstjórnar til langs tíma, þá sérstaklega varðandi flotið á krónunni sem var glórulaus aðferð við að ákveða gengi minnsta gjaldmiðils í heimi. Aðferð sem gerði krónuna að leiksoppi spekúlanta í ólgusjó alþjóðlegara fjárfestinga. Ég vona að þorri fólks sjái það nú eftir það sem gerst hefur að undanförnu að íslenska krónan er fjarri því að vera góður gjaldmiðill. Af hverju ættum við að afsala okkur hagkvæmninni og hagnaðinum af því að vera með mynt sem tengist Evru eða gengiskörfu helstu viðskiptaþjóða okkar meðan við höfum ekki tök á því að taka fullan þátt í myntsamstarfi Evrópuþjóða? Svarið er að við eigum ekki að gera slíkt. Það er glópska sem stefnir hagsmunum þjóðarinnar í voða.